Komisja Europejska przyjęła dziś program prac Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych na rok 2027. W pięciu konkursach d o rozdysponowania będzie ponad 2,7 mld euro. European Research Council (ERC) od 2007 roku oferuje prestiżowe granty, które mają pomóc naukowcom w dokonywaniu przełomowych odkryć. Do tej pory sfinansowano w ten sposób około 18,6 tys. projektów o wartości blisko 32,7 mld euro. Do naszego kraju trafiło dotąd 106 grantów wszystkich kategorii, w tym 55 Starting Grants, 23 Consolidator Grants, 18 Advanced Grants, 9 Proof of Concept Grants i 2 Synergy Grants, o łącznej wartości 192 mln euro. Przyjęty właśnie przez Komisję Europejską program jest już szóstym realizowanym w ramach unijnego programu ramowego w zakresie badań naukowych i innowacji Horyzont Europa. Dokument został opracowany przez Radę Naukową ERC, w składzie której zasiada m.in. prof. Leszek Kaczmarek. D o rozdysponowania w pięciu konkursach będzie w sumie ponad 2,7 miliarda euro, a na granty – według szacunków – może liczyć ponad 1 tys. naukowców. Pierwszy konkurs w ramach nowego programu prac ruszy już pojutrze, 22 lipca , i dotyczy początkujących naukowców . Najlepsi z nich otrzymają Starting Grants o wartości 1,5 mln euro na stworzenie własnego, niezależnego zespołu lub programu badawczego. Wnioski przyjmowane będą do 14 października. Do rozdysponowania jest 594 mln euro. Suma ta pozwoli finansować około 373 projektów. Po wakacjach wystartuje konkurs na granty dla naukowców u progu samodzielności badawczej ( Consolidator Grants ), którzy ugruntowują własny niezależny zespół lub program badawczy. Termin otwarcia wyznaczono na 24 września , zamknięcie – 12 stycznia 2027. Naukowcy powalczą o granty (maksymalna wartość pojedynczego = 2 mln euro) na łączną sumę 618 mln euro (ok. 296 grantów). W pierwszym kwartale połowie przyszłego roku ERC ogłosi nabór do konkursu na granty w zakresie synergii ( Synergy Grants ). Służą one rozwiązywaniu ambitnych problemów badawczych przez 2–4 liderów ( Principal Investigators ), niezależnie od posiadanego stopnia naukowego, oraz ich zespołów. Dotyczą wszystkich dziedzin wiedzy. Wartość jednego grantu może wynieść nawet 10 mln euro. Aplikacje będą przyjmowane od 17 lutego do 11 maja, a pula środków wynosi 500 mln euro (ok. 48 grantów). Kilka miesięcy później, 27 maja , ruszy konkurs na granty dla doświadczonych naukowców ( Advanced Grants ). Zakończenie naboru przewidziano na 26 sierpnia 2027. W tym przypadku do rozdzielenia jest 798 mln euro (ok. 311 grantów o wartości 2,5 mln euro każdy). Ostatni z konkursów w ogłoszonym dziś programie ( ERC Plus Grant ) wystartuje 1 czerwca. M a na celu wspieranie wybitnych naukowców z Europy i spoza kontynentu, którzy chcą realizować przełomowe badania wykraczające poza zakres innych konkursów ERC. Zgodnie z wcześniejszymi zapowiedziami rozdanych zostanie 30 grantów o wartości maks. 7 mln euro każdy. Zakończenie naboru zaplanowano na 1 września 2027. Przypomnijmy, że wraz z nowym programem prac wchodzą w życie zmiany zasad kwalifikowalności w konkursach ERC. W przypadku Starting Grant, Consolidator Grant i Advanced Grant :
wnioskodawcy, którzy otrzymali ocenę C na etapie 1 w latach 2025 lub 2026 oraz ocenę B na etapie 1 w roku 2026 nie będą kwalifikowali się do złożenia wniosku.
W ERC Plus Grant niekwalifikowalni będą:
wnioskodawcy, którzy otrzymali ocenę C na etapie 1 w konkursach StG/CoG/AdG 2025 lub 2026; wnioskodawcy, którzy otrzymali ocenę B na etapie 1 w konkursach StG/CoG/AdG 2026; wnioskodawcy, których projekty nie zostały zakwalifikowane do dalszej oceny na etapie 1 w konkursie ERC Plus 2026.
W Synergy Grant niekwalifikowalni będą:
wnioskodawcy, którzy otrzymali ocenę C na etapie 1 w konkursach SyG/StG/CoG/AdG 2025 lub 2026; wnioskodawcy, którzy otrzymali ocenę B na etapie 1 w konkursach SyG/StG/CoG/AdG 2026.
D o udziału w najbliższym konkursie ERC Starting Grant będą mogły przystąpić osoby, które obroniły doktorat maksymalnie 10 lat przed 1 stycznia 2027 roku. W przypadku ERC Consolidator Grant taka obrona musi mieścić się w przedziale od 5 do 15 lat przed 1 stycznia 2027 r. Okresy te mogą zostać wydłużone np. o przerwy na urlop rodzicielski. Grant Starting, podobnie jak i Consolidator, można zdobyć tylko raz w trakcie całej kariery naukowej, bez limitu pozostają natomiast granty Advanced. W ramach zbliżających się naborów będzie można złożyć jeden wniosek, a kolejny – dopiero, gdy wcześniejszy zostanie uznany za niekwalifikowalny. Dodatkowo, w przypadku grantów Synergy główni wykonawcy (PI) muszą zachować kwalifikowalność przez cały proces oceny. Jeśli choć jeden z nich zostanie uznany za niekwalifikowalnego, przepada cały wniosek. Wcześniej zespół mógł być dalej poddawany ocenie bez tego głównego badacza i jego wkładu. Rada Naukowa ERC postanowiła też na nowo zdefiniować cel obu części wniosku. Teraz część pierwsza – pomysł, jego oryginalność, znaczenie – ma dać ekspertom odpowiedź na pytanie: czy to pomysł, który warto rozwijać, natomiast druga – opis realizacji, w tym metodologia, ryzyka, budżet – powinna pozwolić na analizę, czy pomysł można realistycznie wykonać, a jeśli tak, to czy w sposób i z podejściem proponowanym przez wnioskodawcę. Tym samym ocena wykonalności zostaje przesunięta do drugiego etapu, aby zbyt wcześnie nie eliminować projektów ambitnych i ryzykownych. Ponadto, aby nieco odciążyć panelistów, k ażdy wniosek będzie teraz oceniany nie przez czterech, lecz przez trzech. Najsłabiej oceniane nie będą już omawiane podczas panelu. Ma to skrócić czas pracy paneli nawet o 1/3. Zdecydowano również o rezygnacji z pisemnych komentarzy o Principal Investigator (PI) w pierwszym etapie – zamiast tego wnioskodawcy otrzymają oceny punktowe. Mariusz Karwowski Prof. Leszek Kaczmarek: Jeżeli nie inwestuje się w naukę, to i grantów ERC ma się niewiele