Zmiany w L4 od 2027 r. Lekarz nie zawsze wystawi zwolnienie. Pacjent zyska nowe uprawnienie

Od 1 stycznia 2027 r. zmienią się zasady korzystania z L4 przez osoby pracujące w więcej niż jednym miejscu. W określonych przypadkach lekarz będzie mógł nie wystawić zwolnienia z każdego tytułu ubezpieczenia, dzięki czemu część pracowników zachowa możliwość wykonywania jednej z prac mimo choroby.

To jedna z najważniejszych zmian w systemie L4 od lat. Przepisy obowiązują etapami już od kwietnia 2026 r., ale właśnie 1 stycznia 2027 r. wejdzie w życie rozwiązanie, które najbardziej zmieni sytuację osób mających kilka źródeł zatrudnienia.

L4 od 2027 r. Kto będzie mógł pracować podczas zwolnienia lekarskiego?

Hasło "praca na L4" może sugerować pełną dowolność, jednak ustawodawca przewidział znacznie węższy zakres zmian. Nowe przepisy dotyczą wyłącznie osób posiadających więcej niż jeden tytuł do ubezpieczenia chorobowego , czyli np. zatrudnionych jednocześnie na umowie o pracę i umowie zlecenia albo pracujących dla dwóch różnych pracodawców.

Od 1 stycznia 2027 r. lekarz – na wniosek pacjenta – będzie mógł nie wystawiać zwolnienia z jednego z tych tytułów, jeżeli uzna, że rodzaj wykonywanej pracy pozwala ją kontynuować mimo choroby. Nadal decydujące znaczenie będzie miał stan zdrowia chorego oraz charakter obowiązków zawodowych. Zmiana oznacza odejście od obecnej zasady, zgodnie z którą niezdolność do pracy obejmuje wszystkie miejsca zatrudnienia i wymaga wystawienia zwolnienia dla każdego z nich.

Kogo dotyczą zmiany w L4 od 2027 r.? Nie każdy pracownik z nich skorzysta

Nowe przepisy nie obejmą wszystkich osób korzystających ze zwolnienia lekarskiego. Zmiany od 1 stycznia 2027 r. dotyczą wyłącznie ubezpieczonych, którzy mają więcej niż jeden tytuł do ubezpieczenia chorobowego , a więc są zatrudnieni jednocześnie u różnych pracodawców lub łączą różne formy zatrudnienia, np. umowę o pracę z umową zlecenia . Właśnie ta grupa zyska możliwość skorzystania z nowych zasad wystawiania L4.

Pracownik zatrudniony tylko w jednym miejscu nadal będzie korzystał ze zwolnienia lekarskiego na dotychczasowych zasadach. Nowe przepisy nie zmieniają również tego, że o możliwości wykonywania obowiązków zawodowych zdecyduje lekarz , oceniając stan zdrowia pacjenta oraz charakter wykonywanej pracy. Sam fakt posiadania dwóch etatów lub dwóch tytułów do ubezpieczenia nie oznacza więc automatycznie, że będzie można pracować podczas choroby.

Ważne

Największe znaczenie zmiany mają dla osób, które wykonują różne rodzaje pracy . Jeżeli choroba uniemożliwia wykonywanie obowiązków fizycznych, ale nie wyklucza pracy biurowej lub zdalnej, lekarz będzie mógł – na wniosek pacjenta – nie wystawić zwolnienia z jednego tytułu ubezpieczenia. Dzięki temu ubezpieczony zachowa możliwość wykonywania części obowiązków zawodowych, jeśli nie będzie to zagrażało jego leczeniu i powrotowi do zdrowia.

Praca na L4 od 2027 r. Kiedy lekarz pozwoli pracować podczas zwolnienia?

Najważniejszym kryterium pozostaje zdolność do wykonywania konkretnego rodzaju pracy , a nie sam fakt posiadania zwolnienia. Przykładowo:

pracownik budowlany ze złamaną ręką może nie być zdolny do pracy fizycznej, ale nadal wykonywać obowiązki administracyjne u drugiego pracodawcy;

chirurg po urazie dłoni może czasowo zrezygnować z operacji, lecz prowadzić zajęcia dydaktyczne na uczelni;

pracownik magazynu może nie wykonywać pracy wymagającej wysiłku fizycznego, ale nadal świadczyć pracę biurową zdalnie.

Takie przykłady przedstawiają zarówno ZUS, jak i Ministerstwo Rodziny, podkreślając, że każda sytuacja będzie oceniana indywidualnie przez lekarza wystawiającego e-ZLA.

Nowe zasady L4 od 2026 r. Jakie przepisy obowiązują już dziś?

Reforma zwolnień lekarskich została rozłożona na kilka etapów. Część przepisów weszła już w życie 13 kwietnia 2026 r. Obowiązujące regulacje:

precyzują , czym jest praca zarobkowa podczas L4,

dopuszczają czynności incydentalne , takie jak jednorazowe podpisanie pilnego dokumentu czy załatwienie sprawy urzędowej, jeśli nie można ich odłożyć,

wyjaśniają , jakie aktywności są zgodne z celem zwolnienia,

rozszerzają zasady kontroli prowadzonych przez ZUS i uprawnionych pracodawców.

Jednocześnie ustawodawca pozostawił podstawową zasadę: osoba korzystająca z L4 nadal ma wykorzystywać zwolnienie zgodnie z celem leczenia i rekonwalescencji. Aktywność, która wydłuża proces zdrowienia albo ma charakter regularnej pracy zarobkowej nieobjętej nowymi wyjątkami, może nadal skutkować utratą prawa do zasiłku .

Czy ZUS będzie częściej kontrolował zwolnienia lekarskie?

Nowelizacja nie ogranicza się wyłącznie do nowych możliwości dla pracowników. Równolegle ustawodawca uporządkował zasady prowadzenia kontroli . Kontrolujący zwolnienia lekarskie mogą sprawdzać między innymi:

czy ubezpieczony wykonuje pracę zarobkową,

czy jego aktywność pozostaje zgodna z celem zwolnienia,

czy miejsce pobytu zgadza się z informacjami przekazanymi do ZUS,

czy przedstawione okoliczności odpowiadają rzeczywistemu sposobowi wykorzystywania L4.

Zmiana obowiązująca od 2027 r. nie oznacza więc, że każda aktywność zawodowa podczas choroby stanie się dopuszczalna. Nadal będzie wymagała odpowiedniego rozstrzygnięcia lekarza i będzie dotyczyła wyłącznie określonych tytułów ubezpieczenia.

L4 od 2027 r. Od kiedy zaczną obowiązywać nowe przepisy?

Najważniejsze daty wyglądają następująco:

13 kwietnia 2026 r. – weszły w życie nowe przepisy dotyczące kontroli zwolnień oraz doprecyzowania zasad ich wykorzystywania,

1 stycznia 2027 r. – lekarze będą mogli, na żądanie pacjenta, nie wystawiać zwolnienia z jednego tytułu ubezpieczenia, jeżeli rodzaj wykonywanej pracy pozwala ją kontynuować mimo choroby.

To właśnie druga data przynosi największą zmianę dla osób łączących kilka form zatrudnienia.

Podstawa prawna

Ustawa z 18 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2026 poz. 26).

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.

Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.

Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu

Najważniejsze

Czytaj cały artykuł u źródła — Prawo Gospodarka Gazeta Prawna (gnews)