Arogancki i buńczuczny. Zełenski rozpoczął wielką grę o zachowanie władzy [Bez Doktryny, odc. 19]

W najnowszym odcinku "Bez Doktryny" Zbigniew Parafianowicz i Marek Magierowski wzięli pod lupę polityczną awanturę w Ukrainie. Według nich roszady w rządzie mogą być przedwyborczymi manewrami przed walką o reelekcję. Eksperci rozmawiają też o powodach rosnącej marginalizacji Polski w Ukrainie i jak wpłynie to na relacje Kijowa z Brukselą.

Najważniejsze tematy rozmowy:

Polityczne trzęsienie ziemi w Ukrainie: Najgorętszym tematem ostatnich dni były zmiany, które dokonały się w ukraińskim rządzie. Rozmówcy wskazują, że paradoksalnie najważniejsza była nie wymiana premiera, ale odwołanie ministra obrony.

Konflikt na szczytach ukraińskiej władzy: Analizując przyczyny odwołania Mychajła Fedorowa, komentatorzy WP wskazują na jego konflikt z głównodowodzącym ukraińską armią.

Marginalizacja Polski w Ukrainie: Omawiają też , jak powinny wyglądać relacje polsko-ukraińskie przy rosnącej pewności siebie Wołodymyra Zełenskiego. Przejawem tego jest m.in. zablokowanie wejścia Polski do tzw. koalicji antybalistycznej.

Zmiana podejścia Waszyngtonu do Kijowa: Wskazują na zmianę podejścia Donalda Trumpa do Ukrainy i analizują powody wolty prezydenta USA.

Zmiana premiera w cieniu odwołania ministra

W weekend prezydent Wołodymyr Zełenski ogłosił dymisję premierki Julii Swyrydenko . Jej następcą został Serhij Korecki, były prezes państwowego koncernu paliwowego Naftohaz.

• Tak naprawdę sprawą wtórną jest kwestia wymiany premiera - uważa Zbigniew Parafianowicz. - Najważniejsze jest to, że odwołany został popularny minister obrony Mychajło Fedorow . Choć miał bardzo krótki staż na stanowisku ministerialnym, bo został powołany w styczniu, to dużo zrobił dla wojska. To on, dzięki masowemu użyciu dronów, spopularyzował koncepcję tworzenia wielokilometrowych stref śmierci, których obawiali się Rosjanie - dodaje.

Parafianowicz wskazuje również, że minister wprowadził nowe formy przetargów, które były cyfryzowane. W efekcie sprzęt, który Ukraina pozyskiwała w tych przetargach, był nawet o 30 proc. tańszy niż przed zmianami.

• Być może to był ostatni gwóźdź do jego politycznej trumny - zauważa Marek Magierowski. Wskazuje równocześnie na konflikt ministra z naczelnym dowódcą Sił Zbrojnych Ukrainy Ołeksandrem Syrskim . - Syrski jest symbolem trochę sowieckiego myślenia o prowadzeniu wojny, co podnosili również ukraińscy komentatorzy. I to był główny powód konfliktu z Fedorowem - dodaje.

• Niektórzy komentatorzy zwracają też uwagę, że roszada, z którą mamy do czynienia, może wynikać z chęci Zełenskiego do poszerzenia, paradoksalnie, grona kandydatów do prezydentury - wskazuje też Magierowski.

• W tym kontekście najczęściej jest wymieniany oczywiście generał Walerij Załużny. W momencie, kiedy Fedorow rzeczywiście ma takie ambicje polityczne, został wypchnięty czy wręcz sprowokowany przez samego Zełenskiego, to może się okazać, że prezydent będzie miał dwóch kontrkandydatów. To korzystniejsze niż sytuacja, w której miałby się zderzyć z jednym bardzo silnym rywalem, jakim jest Załużny - podkreśla były ambasador RP w Izraelu i w Stanach Zjednoczonych.

Jak świat odebrał roszady w Ukrainie?

Prowadzący wspominają też o tym, jak świat reaguje na ostatnie wydarzenia w Ukrainie. - Gdy czyta się komentarze prasy zachodniej, nawet pobieżnie, wynika z nich, że te wszystkie zmiany wprowadzone przez Zełenskiego zostały bardzo źle odebrane nie tylko przez środowisko analityków, ale też elity polityczne w paru ważnych europejskich stolicach - mówi Magierowski.

Ekspert uważa, że zaczęło się to zresztą wcześniej, bo od konfliktu z Polską, wywołanego przez Zełenskiego, który nadał jednej z jednostek imię "Bohaterów UPA" .

• Wizerunek Zełenskiego już nie jest taki czarno-biały. W całej Europie, nie tylko w Polsce - uważa Magierowski.

"Zełenski jawi się jako polityk coraz bardziej arogancki i buńczuczny"

• To jest tak, że Paryż i Berlin mają jakąś tam swoją agendę wobec Kijowa. Ona nie zakłada pełnej podmiotowości Zełenskiego i Ukrainy jako takiej. Jeden z moich znajomych z kręgów dyplomatycznych powiedział mi, że Zełenski, jako młody unijczyk i Europejczyk, jeszcze nie wie, że dla Zachodu jest tylko zasobem. Tak jak przez wiele lat tym zasobem była dla Zachodu Europa Środkowa - zaznacza ekspert.

Magierowski zauważa też, że Zełenski "rozpycha się mocno na scenie międzynarodowej". - Co ciekawe, nastąpiła dosyć wyraźna zmiana w jego relacjach z Waszyngtonem, z Białym Domem. Szczególnie po jego wizycie w Ankarze podczas szczytu NATO, gdzie spotkał się z prezydentem Donaldem Trumpem. Wręcz kordialna, przyjacielska rozmowa między dwoma dżentelmenami - wskazuje Magierowski.

• Więc widać wyraźnie, że Zełenski nadrobił to, co stracił półtora roku temu podczas słynnego spotkania w Gabinecie Owalnym, gdzie Trump na niego nakrzyczał. Ale to też powoduje, że Zełenski rzeczywiście jawi się jako polityk coraz bardziej arogancki, coraz bardziej buńczuczny - dodaje ekspert.

Polska taktyka w sprawie Ukrainy

Jak w tej sytuacji powinna reagować Warszawa? - Taktyka polska powinna polegać na bardzo jednoznacznym zdefiniowaniu dziesięciu celów strategicznych, które mamy wobec Ukrainy i ich asertywnym realizowaniu - uważa Parafianowicz.

• Jeżeli uznamy, że w naszym interesie nie jest dostęp ukraińskich firm do unijnego rynku usług bez okresów przejściowych, to bez żadnych zastrzeżeń i bez żadnych wątpliwości moralnych powinniśmy to realizować - zaznacza dziennikarz.

Trump, sondaże i wojna w Ukrainie

Magierowski i Parafianowicz zauważają również zmianę podejścia prezydenta USA do wojny w Ukrainie . - Uważnie śledzę amerykańskie sondaże na temat stosunku Amerykanów do Ukrainy i wojny ukraińsko-rosyjskiej - zaznacza Magierowski.

• Wskazują bardzo wyraźnie, że nawet wśród najbardziej zagorzałego elektoratu MAGA, najbardziej radykalnych konserwatystów, poparcie dla Ukrainy rośnie, a nie maleje. Trump dostaje te sondaże na swoje biurko, czyta je albo czytają jego współpracownicy i zdaje sobie sprawę z tego, że nie może kontynuować narracji antyukraińskiej dzisiaj w obliczu jednak bardzo możliwej porażki w wyborach - podkreśla były ambasador.

• Amerykanie są jeszcze do tego umoczeni w Iranie. Najprawdopodobniej kolejne tygodnie to będzie eskalacja działań wojennych w Iranie ze strony Stanów Zjednoczonych. Narracja o pokoju w 24 godziny, która funkcjonowała w czasie kampanii wyborczej i krótko po, jest nie do uratowania - wskazuje Parafianowicz.

• To, co mówisz, jest dowodem, że trzeba zmienić pewien styl mówienia o tym, co się dzieje w Ukrainie, o zamykaniu wojen - dodaje.

Tekst to jedynie skrót rozmowy - obejrzyj nagranie, by poznać pełny kontekst i wszystkie argumenty naszych ekspertów.

Analityk Wirtualnej Polski ds. geopolityki, ambasador RP w Izraelu (2018-21) i Stanach Zjednoczonych (2021-24), były wiceminister spraw zagranicznych

Dziennikarz Wirtualnej Polski, reporter, korespondent wojenny. Autor nagradzanych książek, m.in. "Polska na wojnie" i "Śniadanie pachnie trupem". Z Markiem Magierowskim prowadzi podcast "Bez Doktryny".

W strukturach Wirtualnej Polski od 2018 roku. Wywodzi się ze sportu i to w tej dziedzinie zaczynał przygodę z dziennikarstwem. Opolanin na emigracji w Krakowie. Po powrotach do domu rodzinnego wita go stęskniony (i głodny) kocur brytyjski.

Czytaj cały artykuł u źródła — Wirtualna Polska — Wiadomości