Rewolucja w kredytach. Banki dadzą tylko dwa miesiące na ważną decyzję

Dziennikarz działu Pieniądze

Zgodnie z projektem ustawy przygotowanym przez Ministerstwo Finansów, banki będą wysyłać klientom propozycję zmiany oprocentowania i kredytobiorcybędą mieli tylko dwa miesiące na decyzję i odpowiedź - czy wolą pozostać przy stałej stopie oprocentowania, czy przejść na nowy wskaźnik POLSTR. Wyjaśniamy, na czym polega zmiana i jak wpłynie na raty ponad 3 mln spłacanych zobowiązań.

Kredytobiorcy dostaną listy z banku. Dwa miesiące na ważną decyzję, co stanie się z ratami. Foto: Damian Burzykowski/newspix.pl, X, 123RF Wskaźniki referencyjne są powszechnie wykorzystywane w umowach z bankami i wyliczaniu wysokości rat kredytów. W Polsce od wielu lat szeroko stosowany jest wskaźnik WIBOR (Warsaw Interbank Offered Rate), który jest obecnie zastępowany przez POLSTR (Polish Short Term Rate). Pod koniec czerwca do konsultacji trafił projekt nowelizacji niektórych ustaw w celu rozwoju rynku finansowego oraz zwiększenia stabilności finansowej na tym rynku — autorstwa Ministerstwa Finansów. Zaproponowano w nim m.in. wprowadzenie ustawowego zakazu stosowania likwidowanego WIBOR-u w nowych umowach i instrumentach finansowych, a więc także w nowych umowach zawieranych z klientami.

Od 2027 r. instytucje finansowe będą już zobowiązane do stosowania nowego wskaźnika referencyjnego POLSTR m.in. w nowych umowach kredytowych. Wobec tego wskaźnika WIBOR już nie będzie można stosować w nowych umowach, ale w starych może on funkcjonować jeszcze przez 10 lat, do końca 2036 r. Jeżeli ustawa wejdzie w życie w zaproponowanym brzmieniu, spłacający kredyty mogą się spodziewać listu z banku z propozycją zmiany warunków umowy po WIBOR-ze. Klient będzie miał dwa miesiące na decyzję, czy przejść na stałe oprocentowanie, czy na nowy sposób ustalania zmiennego oprocentowania w oparciu o POLSTR.

Zmiany w kredytach. POLSTR zastępuje WIBOR

Administrator wskaźników referencyjnych GPW Benchmark w maju rozpoczął likwidację wskaźnika referencyjnego WIBOR. Proces będzie przebiegał stopniowo. Ostatnim dniem opracowywania oraz publikacji WIBOR będzie 31 grudnia 2036 r., tym samym za dzień jego uporządkowanej likwidacji przyjmuje się 1 stycznia 2037 r.

WIBOR jest wskaźnikiem opartym co do zasady na realnych transakcjach, choć nie tylko. Jego częścią są też tzw. kwotowania wiążące, czyli wartości stopy procentowej, po jakich każdy bank, będący uczestnikiem fixingu, jest w wiążący sposób gotowy złożyć depozyt u innego uczestnika tego procesu (czyli innego banku). Zastępujący go POLSTR oparty jest wyłącznie na realnych transakcjach na rynku międzybankowym — depozytach overnight, czyli krótkoterminowych depozytach na jedną noc. Zgodnie z opracowaną "mapą drogową" od 1 stycznia 2027 r. nie powinno być już nowych umów opartych na wskaźniku WIBOR.

Lawina listów do klientów banków

Ustawa przygotowana przez resort finansów zobowiązuje do złożenia kredytobiorcom oferty zmiany sposobu oprocentowania kredytu, w którym zastosowanie ma wskaźnik referencyjny WIBOR. Przepis odnosi się do wszystkich umów ze zmiennym oprocentowaniem. Banki będą miały na to 9 miesięcy.

Klienci dostaną pisma z ofertą wyboru stałej stopy oprocentowania albo nowego sposobu ustalania zmiennego oprocentowania w oparciu o POLSTR. Będą mieli dwa miesiące na odpowiedź, od chwili otrzymania pisma. Brak odpowiedzi albo odmowa przyjęcia oferty nie pozwolą bankowi wypowiedzieć umowy, zażądać wcześniejszej spłaty kredytu ani zmienić pozostałych warunków umowy, w tym wysokości marży. Bank nie będzie mógł przy tej okazji podnieść marży.

Jak POLSTR wpłynie na raty kredytów?

Choć nowy wskaźnik jest zdecydowanie niższy niż WIBOR, w praktyce jego wprowadzenie nie musi oznaczać zmiany wysokości rat.

— W przypadku nowo udzielanych kredytów banki prawdopodobnie dostosują marże tak, aby oprocentowanie pozostało na zbliżonym poziomie. Dla przykładu marża wynosząca 2 proc. oraz WIBOR 3M na poziomie 3,83 proc. dają łączne oprocentowanie 5,83 proc.. Po przejściu na POLSTR 1M, który obecnie wynosi 3,55 proc., bank może podnieść marżę oferowanego kredytu do 2,28 proc., co również da łączne oprocentowanie na poziomie 5,83 proc. — wyjaśnia w rozmowie z "Faktem" Jarosław Sadowski, głowny analityk finansowy Rankomat.pl.

Jeżeli chodzi o zmienność rat zależnie od stóp procentowych, to w uproszczeniu można powiedzieć, że WIBOR reaguje szybciej, ponieważ zmienia się już na podstawie prognoz. Raty kredytów opartych na tej stawce rosną szybciej, gdy spodziewane są podwyżki stóp procentowych i szybciej spadają, gdy oczekuje się obniżek. Z kolei POLSTR reaguje z nieznacznym opóźnieniem na zmiany stóp, które już miały miejsce.

W przypadku kredytów już spłacanych, banki mogą zaproponować podpisanie aneksu do umowy zmieniającego sposób wyliczania oprocentowania. Propozycje będą najprawdopodobniej skonstruowane w taki sposób, aby po zastąpieniu WIBOR-u wskaźnikiem POLSTR wysokość raty nie uległa istotnej zmianie. Kredytobiorcy mogą jednak nie wyrazić zgody na taką zmianę.

— Dlatego większość zmian dotyczących już spłacanych kredytów najprawdopodobniej zostanie wprowadzona poprzez odpowiednie przepisy, które automatycznie zastąpią dotychczasowy wskaźnik nowym. Na obecnym etapie trudno jednak stwierdzić, jakie będą szczegółowe warunki takiej ustawowej zmiany — podsumowuje Jarosław Sadowski.

Omawiane przepisy miałyby wejść w życie w IV kwartale tego roku. Zmiany miałyby objąć ponad 3,1 mln umów kredytu hipotecznego i kredytu konsumenckiego.

Co myślisz o Fakcie?

Masz ciekawy temat? Napisz do nas list!

Będą "skanować" prywatne wiadomości. PE nie zdołał zablokować Chat Control

Reforma PIP wywraca samozatrudnienie. Urlopy znikają, pojawiają się "przerwy w świadczeniu usług"

Latami nie płacił abonamentu. Zapukali do drzwi. Stracił takie pieniądze

Tak firmy obchodzą etaty? "Zgodziłam się dla świętego spokoju"

Zmiany w kredytach. Po tej decyzji można zaoszczędzić nawet 25 tys. zł

Te umowy z pracownikami jako pierwsze będą prześwietlane. W tle wysokie kary

Tak zamienią śmieciówki w etat. Uwaga, są pułapki

Nowy podatek od oszczędności. Miało być inaczej

Rząd planuje zmiany dla przedsiębiorców od 2027 r. Będzie wyższy ryczałt i nowe przepisy

Nawet 60 tys. zł wyrównania i wyższa emerytura. Seniorzy wygrywają w sądach

NFZ ułatwi leczenie za granicą. Nowe zasady dla pacjentów

"Lex szarlatan" uchwalona. W tle ogromne kary

Będzie likwidacja 800 plus? Zamiast tego aż 2403 zł dla każdego Polaka. Jest decyzja Sejmu

USA grożą Polsce konsekwencjami. Mamy odpowiedź wicepremiera

Co najmniej milion seniorów z wyższymi wypłatami. Padł termin [TABELA]

Polscy "gniazdownicy" w europejskiej czołówce. Tak źle jeszcze nie było

Nowe święto państwowe? Jest ruch prezydenta. "Bezpośrednia odpowiedź na postulaty"

Uderzenie w część właścicieli mieszkań. Niektórzy sporo stracą

Rząd podejmuje decyzję w sprawie czternastek. Jeden szczegół ucieszy tysiące seniorów

Zełenski wbija kij w mrowisko. Taki projekt ustawy po aferze z "bohaterami UPA"

Jak lekarze zarabiają setki tysięcy? Kulisy kontraktów. "Można ustalić praktycznie wszystko"

Lekarz z KO bez ogródek o sytuacji w szpitalach. "Tak się nie da. To jest za drogie"

Co stanie się z Orderem Orła Białego Zełenskiego? Pałac wyjaśnia

Znany lekarz ujawnia zarobki w szpitalu. "Najchętniej bym zrezygnował"

Szykują się zmiany dla milionów Polaków. Ostrzegają, że to podniesie czynsze w blokach

Nawrocki zdecydował w sprawie sześciu ustaw. "Dzień dobry, Polsko"

Kolejna fucha znanego lekarza. Tyle przepracował godzin

Komisja Wenecka oceniła projekt Karola Nawrockiego. "Wyraźne zagrożenie"

Szef BBN alarmuje ws. umowy z Niemcami. "Art. 7 budzi nieco wątpliwości"

Nastolatek chce dorobić w wakacje? Za złamanie tych zasad grozi nawet 30 tys. zł kary

Wielomilionowe długi i brutalny spór. Dyrektor szpitala w Mławie zwolniony

Ministerstwo chce kontrolować zarobki lekarzy. "Do czego my dążymy? To jest katastrofa"

Czytaj cały artykuł u źródła — Celebrities Polska (gnews)