Nowe zasady żywienia w szkołach od września. Co zmieni rozporządzenie Ministerstwa Zdrowia?
Od 1 września 2026 roku wszystkie szkoły i przedszkola będą musiały dostosować jadłospisy do nowych standardów żywienia. Rozporządzenie Ministerstwa Zdrowia wprowadza obowiązkowy roślinny posiłek raz w tygodniu, większy udział warzyw i produktów pełnoziarnistych oraz ograniczenie potraw smażonych. Dla placówek oznacza to intensywne przygotowania jeszcze przed rozpoczęciem roku szkolnego.
Z tego artykułu dowiesz się:
Jakie zmiany wprowadza nowe rozporządzenie żywieniowe od 2026 roku.
Dlaczego nowe standardy żywienia stanowią wyzwanie dla szkół.
Jakie są kluczowe składniki nowych jadłospisów szkolnych.
Co zrobić, aby dzieci chętnie spożywały nowe roślinne posiłki.
Od 1 września 2026 roku we wszystkich szkołach i przedszkolach zaczną obowiązywać nowe standardy żywienia, wprowadzone rozporządzeniem Ministerstwa Zdrowia. Dla wielu placówek oznacza to konieczność dostosowania jadłospisów, receptur oraz organizacji pracy stołówek jeszcze przed rozpoczęciem nowego roku szkolnego. Zmiany wymagają odpowiedniego przygotowania nie tylko ze strony personelu kuchennego, ale także dyrekcji, intendentów oraz firm cateringowych odpowiedzialnych za żywienie dzieci i młodzieży. Co wprowadza rozporządzenie Ministerstwa Zdrowia?
Szkolne stołówki ze zmianami. Tak będą wyglądały obiady od nowego roku szkolnego
Nowe przepisy (tzw. rozporządzenie „sklepikowe”) przewidują między innymi obowiązek serwowania co najmniej jednej w pełni roślinnej potrawy w tygodniu, przygotowanej na bazie nasion roślin strączkowych. Jak podkreśla Fundacja ProVeg, rozporządzenie zwraca również większą uwagę na obecność produktów pełnoziarnistych, warzyw i owoców , wykorzystywanie produktów sezonowych oraz lokalnych, przygotowywanie zup na wywarach warzywnych, a także możliwość stosowania roślinnych alternatyw produktów mlecznych spełniających określone wymagania żywieniowe. Obiad ma dostarczać 20-30 proc. dziennego zapotrzebowania energetycznego, liczonego w ujęciu dekadowym zgodnie z normami żywienia.
Rozporządzenie szczegółowo określa strukturę tygodniowego jadłospisu szkolnego. Zakłada on:
● co najmniej raz w tygodniu w ramach obiadu ma być podana potrawa przygotowana na bazie nasion roślin strączkowych bez dodatku produktów odzwierzęcych, ● dwa dni z obiadem na bazie mięsa świeżego wraz z alternatywą roślinną w szczególności opartą na strączkach dla osób niespożywających produktów odzwierzęcych, ● jeden dzień obiadu rybnego z równoległą alternatywą roślinną w szczególności opartą na strączkach dla osób niespożywających produktów odzwierzęcych, ● jeden dzień elastyczny, w którym obiad może być roślinny, mączny lub rybny, ● ponadto, co najmniej dwa razy w tygodniu zupy powinny być przygotowywane na wywarach warzywnych.
- Jako rodzic uważam, że te zmiany idą w dobrym kierunku, bo zdrowe nawyki żywieniowe warto kształtować już od najmłodszych lat. Cieszy mnie większy nacisk na warzywa, produkty pełnoziarniste i lokalne składniki. Nie mam nic przeciwko jednemu roślinnemu posiłkowi w tygodniu, o ile będzie smaczny i odpowiednio zbilansowany. Mam jednak nadzieję, że szkoły zostaną dobrze przygotowane do wprowadzenia nowych zasad i dzieci będą chętnie jadły serwowane posiłki, bo z doświadczenia rodzica wiem, że tu może być największy problem - ocenia pan Kamil, ojciec dwójki dzieci w wieku szkolnym, którego zapytaliśmy o zmiany żywieniowe w szkołach .
Wyzwanie dla szkół
Jakie będą największe wyzwania dla szkół, przedszkoli i firm cateringowych we wdrażaniu nowych standardów żywienia już od września? W rozmowie z RadioZET.pl Katarzyna Płaza, koordynatorka programu Szkoła na Roślinach w Fundacji ProVeg ocenia, że największym wyzwaniem będzie dobrze zaplanowane wdrożenie nowych standardów do codziennego funkcjonowania placówki.
-
Dla wielu szkół, przedszkoli, burs, liceów i firm cateringowych oznacza to konieczność jednoczesnego zadbania o kilka obszarów - od przygotowania jadłospisów i receptur, przez organizację zakupów i pracy kuchni, po szkolenia personelu oraz komunikację z rodzicami i całą społecznością szkolną. Wiemy, że każda placówka działa w innych warunkach i dysponuje różnymi zasobami, dlatego tak ważne jest, aby proces wdrażania był praktyczny, stopniowy i oparty na rozwiązaniach, które rzeczywiście ułatwiają codzienną pracę - tłumaczy.
-
Z naszego doświadczenia podczas warsztatów w programie Szkoła na Roślinach wynika, że najlepsze efekty przynosi współpraca wszystkich zaangażowanych osób - dyrekcji, intendentów, kucharzy, firm cateringowych, nauczycieli i rodziców. Kiedy każda z tych grup rozumie cel zmian i ma dostęp do praktycznego wsparcia, wdrażanie nowych standardów przebiega znacznie sprawniej i z korzyścią dla dzieci - dodaje.
W ocenie naszej rozmówczyni najlepiej jest rozpocząć od przeanalizowania obecnego jadłospisu placówki, sprawdzić, które przepisy wymagają modyfikacji, zaplanować szkolenia dla personelu kuchennego i przetestować nowe receptury jeszcze przed rozpoczęciem roku szkolnego. - Równie istotnym aspektem jest dostarczenie nauczycielom materiałów edukacyjnych do rozmów z rodzicami oraz dziećmi - podkreśla Katarzyna Płaza.
Rozporządzenie wprowadza również szereg zmian jakościowych:
● jeśli serwuje się zupę, powinna zostać przygotowana co najmniej dwa razy w tygodniu na wywarach warzywnych, ● warzywa lub owoce muszą pojawiać się w każdym posiłku, przy czym udział warzyw powinien być większy niż owoców, ● zwiększony zostaje udział produktów pełnoziarnistych i tłuszczów roślinnych, ● ograniczona zostaje liczba potraw smażonych (maksymalnie dwa razy w tygodniu), ● promowane są produkty sezonowe, lokalne i ekologiczne.
W szkolnych sklepikach oraz w przygotowywanych posiłkach dopuszczono dostępność napojów roślinnych i roślinnych alternatyw produktów mlecznych, pod warunkiem wzbogacenia ich w wapń i witaminę B12 oraz spełnienia limitów cukru, tłuszczu i soli.
- Ważne jest również, aby pamiętać, że szkoły nie są z tym wyzwaniem same. W ramach programu Szkoła na Roślinach tworzymy coraz więcej praktycznych materiałów, warsztatów, gotowych receptur i narzędzi wspierających planowanie żywienia zgodnie z nowymi wymaganiami. Naszym celem jako Fundacji ProVeg jest właśnie dostarczenie takich rozwiązań, które ułatwią codzienną pracę kuchni i pozwolą skupić się na tym, co najważniejsze - przygotowaniu smacznych i wartościowych posiłków dla dzieci - mówi Katarzyna Płaza z Fundacji ProVeg.
Jak odpowiednio przygotować się do zmian?
Nie da się ukryć, że obowiązek serwowania co najmniej jednego w pełni roślinnego posiłku tygodniowo budzi wiele emocji. Jak przygotować jadłospisy i personel kuchenny, aby nowe dania były nie tylko zgodne z przepisami, ale również chętnie wybierane przez dzieci? - Najważniejsze jest spojrzenie na tę zmianę nie jako na ograniczenie, ale jako na okazję do poszerzenia kulinarnej różnorodności. Dzieci najlepiej reagują na dania, które są smaczne, dobrze znane i atrakcyjnie podane. Kluczowe znaczenie mają więc sprawdzone receptury oraz odpowiednie przygotowanie personelu - tłumaczy nasza rozmówczyni.
- Z doświadczeń szkół uczestniczących w programie Szkoła na Roślinach wiemy, że dużą rolę odgrywa także komunikacja. Kiedy dzieci wiedzą, dlaczego w jadłospisie pojawiają się nowe dania, a rodzice otrzymują rzetelne informacje o ich wartości odżywczej, zmiany są odbierane znacznie spokojniej. Dlatego niezbędne jest wsparcie placówek nie tylko poprzez przepisy i warsztaty dla personelu kuchennego, ale również materiałami edukacyjnymi dla rodziców i nauczycieli - podkreśla.
Nowe przepisy mogą realnie wpłynąć na zdrowie i nawyki żywieniowe dzieci. - Warto postrzegać je przede wszystkim jako inwestycję w jakość żywienia dzieci. Rozporządzenie nie koncentruje się wyłącznie na jednym elemencie jadłospisu, ale promuje bardziej zbilansowane posiłki : większą ilość warzyw, produktów pełnoziarnistych, roślin strączkowych, produktów sezonowych oraz ograniczenie potraw smażonych - komentuje ekspertka.
- Z perspektywy dietetycznej są to kierunki zgodne z aktualną wiedzą naukową i rekomendacjami dotyczącymi zdrowego żywienia dzieci i młodzieży. Regularna obecność różnorodnych produktów roślinnych pomaga zwiększyć spożycie błonnika, witamin i składników mineralnych oraz uczy dzieci poznawania nowych smaków już od najmłodszych lat. Warto też pamiętać, że szkoła pełni ważną rolę edukacyjną. Dzieci spędzają w niej dużą część dnia i tam też kształtują wiele codziennych nawyków. Dlatego dobrze zaplanowane posiłki mogą wspierać zdrowe wybory żywieniowe nie tylko w czasie pobytu w placówce, ale również w domu i w dorosłym życiu - podsumowuje.
Źródło: Radio ZET
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
Tu się dzieje