Armia talentów: Wojsko Polskie zmienia system kadr
Jego wdrożenie bezpośrednio realizuje jeden z priorytetów „Wielkiej Siódemki” Szefa Sztabu Generalnego WP – budowę potencjału osobowego zgodnie z zasadą „ilości zwielokrotnionej jakością”. Pomysłodawcą wprowadzanych zmian jest Zarząd Organizacji i Zasobów Osobowych – P1 Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, który realizuje to przedsięwzięcie na podstawie stosownej decyzji ministra obrony narodowej i we współpracy z wieloma instytucjami. Istotę i znaczenie tej transformacji wyjaśnia gen. Wiesław Kukuła:
„Zdolności Sił Zbrojnych RP budują ludzie – suma ich indywidualnych kompetencji, talentów i doświadczeń. Dlatego musimy przyspieszyć zmianę sposobu zarządzania personelem: lepiej poznawać potencjał każdego żołnierza, świadomie go rozwijać i właściwie wykorzystywać, uwzględniając również jego aspiracje oraz oczekiwania zawodowe. Systemu zarządzania talentami i kompetencjami nie można postrzegać wyłącznie w kontekście nowych procedur i narzędzi, a raczej zmiany filozofii zarządzania personelem. Jego celem jest tworzenie przejrzystych ścieżek rozwoju i organizacji, która umożliwia rozwijanie potencjału swoich ludzi, wzmacniając w ten sposób własne zdolności” – podkreśla gen. Wiesław Kukuła, Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego.
Limity przyjęć na uczelnie wojskowe w 2026 r. Koniec ery szybkiego wzrostu
Przygotowanie systemu zarządzania talentami i kompetencjami SZ RP jest jednym z kluczowych przedsięwzięć realizowanych obecnie przez Sztab Generalny Wojska Polskiego w obszarze transformacji systemu zarządzania zasobami osobowymi.
W projekt zaangażowanych jest kilkudziesięciu specjalistów reprezentujących różne dziedziny wiedzy – psychologów, ekspertów wojskowych, specjalistów zarządzania zasobami ludzkimi, metodologów badań, analityków danych oraz informatyków. Dzięki współpracy przedstawicieli wielu środowisk powstaje nowoczesne rozwiązanie odpowiadające potrzebom współczesnych Sił Zbrojnych RP.
System nie będzie zastępował dowódców w podejmowaniu decyzji personalnych. Będzie natomiast dostarczał uporządkowanych i obiektywnych informacji wspierających proces kwalifikowania, planowania rozwoju oraz właściwego wykorzystania potencjału żołnierzy.
Szef Sztabu Generalnego potwierdził gotowość Morskiej Jednostki Rakietowej
Projekt jest realizowany etapowo. Obecnie trwa pilotaż. Po jego zakończeniu i walidacji Siły Zbrojne RP rozpoczną w 2027 r. wdrażanie systemu zarządzania talentami i kompetencjami. W pierwszej kolejności obejmie on wszystkich żołnierzy rozpoczynających służbę wojskową, a następnie kolejne grupy żołnierzy już pełniących służbę.
Jednym z podstawowych narzędzi systemu będzie Wojskowy Kwestionariusz Kompetencji (WKK).
Wojskowy Kwestionariusz Kompetencji (WKK) – podstawowe narzędzie systemu zarządzania talentami i kompetencjami
Filarem systemu zarządzania talentami i kompetencjami personelu Sił Zbrojnych RP jest Wojskowy Kwestionariusz Kompetencji. W praktyce jest to narzędzie analityczne, które ma wspierać ocenę kompetencji i kwalifikacji oraz planowanie rozwoju zawodowego personelu SZ RP.
WKK nie jest formą egzaminu z wiedzy wojskowej ani klasycznym badaniem psychologicznym. Jego celem jest wielowymiarowe rozpoznanie wiedzy, kompetencji i predyspozycji kandydata lub żołnierza, w tym potencjału poznawczo-behawioralnego istotnego z punktu widzenia pełnienia służby wojskowej.
Celem WKK nie będzie przypisanie żołnierza do jednej, zamkniętej ścieżki kariery. Narzędzie będzie służyło dostarczeniu informacji wspierających lepsze rozpoznanie jego potencjału, predyspozycji i możliwych kierunków rozwoju. Wyniki WKK będą mogły wspierać procesy kwalifikowania, doradztwa, planowania rozwoju oraz zarządzania kompetencjami w Siłach Zbrojnych RP.
Gen. Nowak dla Defence24: Wojsko musi być mobilne. System dowodzenia ma nadążać za manewrem
Docelowo WKK będzie składał się z 14 400 pytań z dwunastu obszarów wiedzy (od matematyki, fizyki, chemii, informatyki, elektroniki i mechaniki po historię, wiedzę o społeczeństwie, geografię, język polski, podstawy ekonomii oraz zagadnienia biologiczne). WKK będzie obejmował kilka modułów oceny (wiedzy, kompetencji i potencjału), moduł analizy danych i rekomendacji kadrowych oraz platformę informatyczną umożliwiającą m.in. prowadzenie badań i gromadzenie wyników.
Mechanizm adaptacyjny kwestionariusza będzie dobierał kolejne pytania na podstawie wcześniejszych odpowiedzi użytkownika oraz wynikającego z nich poziomu wiedzy. Oznacza to, że użytkownik nie będzie oczywiście odpowiadał na wszystkie kilkanaście tysięcy pytań.
Na obecnym – pilotażowym etapie w ramach WKK rozwijane są: „TEST NA START” – narzędzie służące do oceny poziomu wiedzy kandydatów do służby wojskowej i żołnierzy; „TEST KOMPETENCJE”, którego zadaniem będzie diagnozowanie kompetencji przywódczych i specjalistycznych; „TEST POTENCJAŁ” – narzędzie, którego zadaniem będzie diagnoza potencjału poznawczo-behawioralnego kandydatów do służby i żołnierzy.
Jak robią to inni w NATO?
Projektując Wojskowy Kwestionariusz Kompetencji (WKK), przeanalizowano doświadczenia wybranych armii NATO, które wykorzystują rozwiązania umożliwiające lepsze dopasowanie kwalifikacji, predyspozycji i aspiracji żołnierzy do potrzeb sił zbrojnych. US Army opiera zarządzanie talentami m.in. na cyfrowych profilach wiedzy, umiejętności i zachowań, a British Army rozwija portal zarządzania karierą oraz Army Talent Framework.
W Stanach Zjednoczonych już na etapie rekrutacji stosowany jest również test ASVAB, wspierający ocenę predyspozycji kandydatów i kierowanie ich do odpowiednich specjalności wojskowych. WKK nie jest jednak tłumaczeniem ani adaptacją tego testu. Z zagranicznych doświadczeń zaczerpnięto przede wszystkim ideę wykorzystania ustrukturyzowanej diagnozy kompetencji w zarządzaniu personelem. Sam kwestionariusz został opracowany od podstaw przez zespół ekspertów wojskowych i cywilnych oraz dostosowany do specyfiki Sił Zbrojnych RP, polskiego systemu szkolenia wojskowego, krajowych uwarunkowań organizacyjnych, a także realiów społecznych i funkcjonowania Wojska Polskiego. WKK jest zatem autorskim polskim rozwiązaniem, które odpowiada na potrzeby Sił Zbrojnych RP, a jednocześnie uwzględnia wnioski z analizy wybranych zagranicznych systemów zarządzania talentami i kompetencjami.
WKK powstaje przy współudziale wielu instytucji
Sztab Generalny Wojska Polskiego
Pomysłodawcą systemu zarządzania talentami i kompetencjami Sił Zbrojnych RP jest Zarząd Organizacji i Zasobów Osobowych – P1 Sztabu Generalnego Wojska Polskiego. Zarząd odpowiada za wyznaczanie kierunków prac oraz koordynację współdziałania instytucji zaangażowanych w opracowanie i wdrożenie nowych rozwiązań.
Wojskowa Akademia Techniczna
Na zlecenie Sztabu Generalnego WP eksperci Wojskowej Akademii Technicznej opracowali bazę 14 400 pytań testowych do Wojskowego Kwestionariusza Kompetencji. Naukowcy ze wszystkich wydziałów akademickich WAT przygotowali i zweryfikowali zadania z dwunastu dziedzin wiedzy – od nauk ścisłych i technicznych po nauki humanistyczne, społeczne, ekonomiczne i biologiczne. Pytania sklasyfikowano według pięciostopniowej skali trudności, uzupełniono o poprawne odpowiedzi i dostosowano do wymagań przyszłego systemu diagnostycznego.
Akademia Wojsk Lądowych
W opracowanie Wojskowego Kwestionariusza Kompetencji zaangażowała się kadra naukowa Zakładu Badań nad Przywództwem Akademii Wojsk Lądowych. W jej skład wchodzą pierwsi w Wojsku Polskim certyfikowani asesorzy diagnozy kompetencyjnej metodą Assessment/Development Center (AC/DC), która stanowi podstawę metodyki tworzenia kwestionariusza. Założenia tej metody zostały dostosowane do potrzeb rekrutacji, diagnozowania potencjału oraz doboru kadr w Siłach Zbrojnych RP.
Jednostki wojskowe
Program pilotażowy jest obecnie realizowany w 15 jednostkach wojskowych, w których Wojskowy Kwestionariusz Kompetencji podlega weryfikacji w rzeczywistych warunkach służby. Doświadczenia uczestników pilotażu i kadry dowódczej posłużą do dalszego doskonalenia zarówno narzędzia diagnostycznego, jak i całego systemu zarządzania talentami i kompetencjami Sił Zbrojnych RP.
Dowództwo Komponentu Wojsk Obrony Cyberprzestrzeni
Eksperci DKWOC opracowali platformę informatyczną Wojskowego Kwestionariusza Kompetencji, umożliwiającą pozyskiwanie i analizowanie danych o kompetencjach personelu Sił Zbrojnych RP.
Ponadto w projekt zaangażowane są: Departament Wojskowej Służby Zdrowia MON, Centralne Wojskowe Centrum Rekrutacji, Akademia Sztuki Wojennej.