Jurajskie skały pod lepszą ochroną. Zmieniono przebieg dróg wspinaczkowych
18.07.2026 Najcenniejsze siedliska naskalne na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej zostały lepiej zabezpieczone przed skutkami intensywnej turystyki wspinaczkowej. Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Katowicach zakończyła dwuletni projekt prowadzony między innymi w rezerwatach „Parkowe” i „Sokole
Najcenniejsze siedliska naskalne na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej zostały lepiej zabezpieczone przed skutkami intensywnej turystyki wspinaczkowej. Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Katowicach zakończyła dwuletni projekt prowadzony między innymi w rezerwatach „Parkowe” i „Sokole Góry”. Prace kosztowały 140 tys. zł.
Celem przedsięwzięcia było ograniczenie presji człowieka na wyjątkowo wrażliwą roślinność porastającą jurajskie ściany, szczeliny oraz wierzchołki skał. Projekt został zrealizowany we współpracy z Polskim Związkiem Alpinizmu, a profesjonalni ekiperzy dostosowali część dróg wspinaczkowych do wymogów ochrony przyrody.
W miejscach, w których przebieg tras kolidował z najcenniejszymi skupiskami roślinności, usunięto punkty asekuracyjne. Stanowiska zjazdowe zostały natomiast obniżone poniżej krawędzi skał. Dzięki temu wspinacze nie muszą wchodzić na wierzchowiny, gdzie mogliby uszkadzać rosnące tam rośliny.
Zmiany nie oznaczają całkowitego wyłączenia skał z użytkowania. Ich celem było takie poprowadzenie ruchu wspinaczkowego, aby możliwe było pogodzenie aktywności turystycznej z ochroną najcenniejszych siedlisk.
Prace w trzech obszarach Natura 2000
Projekt był realizacją planów zadań ochronnych dla trzech obszarów Natura 2000: Ostoi Olsztyńsko-Mirowskiej, Ostoi Złotopotockiej oraz Ostoi Kroczyckiej. W dokumentach dotyczących tych terenów turystyka wspinaczkowa została wskazana jako jedno z zagrożeń dla integralności siedlisk naskalnych.
W 2025 roku prace prowadzono na terenie Ostoi Kroczyckiej i Ostoi Złotopotockiej, w tym w rezerwacie przyrody „Parkowe”. Rok później działania objęły Ostoję Olsztyńsko-Mirowską, między innymi rezerwat „Sokole Góry”.
Ochroną objęto siedlisko oznaczone kodem 8210, czyli wapienne ściany skalne z charakterystycznymi zbiorowiskami roślinności szczelinowej. Występują tam rzadkie gatunki paproci, mchów i roślin kwiatowych, które są szczególnie podatne na deptanie, wyrywanie oraz inne uszkodzenia mechaniczne.
Wspinaczka w rezerwatach tylko na wyznaczonych skałach
Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska przypomina, że rezerwaty przyrody należą do obszarów objętych jednym z najwyższych reżimów ochronnych. Obowiązujące w nich ograniczenia są porównywalne z zasadami stosowanymi w parkach narodowych.
Zgodnie z ustawą o ochronie przyrody wspinaczka w rezerwatach jest co do zasady zabroniona. Może być uprawiana jedynie na skałach udostępnionych decyzją Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Katowicach.
– W wielu rezerwatach przyrody wspinano się od lat, jednak rosnąca popularność wspinaczki skałkowej wymusiła podjęcie działań ograniczających presję na tak małe i cenne przyrodniczo obszary – podkreśla Przemysław Skrzypiec, zastępca Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Katowicach i Regionalny Konserwator Przyrody.
Jak dodaje, przy wyznaczaniu dostępnych tras brany jest pod uwagę także głos środowiska wspinaczkowego. Drogi mogą być udostępniane tam, gdzie nie zagrażają najcenniejszym elementom przyrody.
– To zawsze element kompromisu. Cieszymy się, że środowisko wspinaczkowe jest otwarte na dialog, a jednocześnie czuje się odpowiedzialne za najcenniejszą przyrodę w rezerwatach – zaznacza Przemysław Skrzypiec.
Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska przypomina również, że na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej znajduje się wiele skał położonych poza rezerwatami, gdzie wspinaczka najczęściej nie stanowi zagrożenia dla najrzadszych gatunków i siedlisk.
Całkowity koszt dwuletniego projektu wyniósł 140 tys. zł brutto. Zadanie zostało w całości sfinansowane z dotacji Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach.
Źródło: Życie Częstochowy i powiatu