Miliardy dawek i brak pełnej jawności. Ciąg dalszy sporu o kontrakty szczepionkowe KE
Agnieszka Waś-Turecka — Komisja Europejska niesłusznie utajniła kluczowe szczegóły miliardowych kontraktów na szczepionki przeciwko Covid-19 – ocenił rzecznik generalny TSUE Athanasios Rantos. Jego zdaniem Bruksela nie zapewniła obywatelom wystarczającego dostępu do informacji, co może zwiastować porażk
Komisja Europejska niesłusznie utajniła kluczowe szczegóły miliardowych kontraktów na szczepionki przeciwko Covid-19 – ocenił rzecznik generalny TSUE Athanasios Rantos. Jego zdaniem Bruksela nie zapewniła obywatelom wystarczającego dostępu do informacji, co może zwiastować porażkę KE przed unijnym trybunałem.
Siedziba Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w Luksemburgu (fot. Shutterstock / Shutterstock)
- Zarzuty wobec Komisji Europejskiej. Rzecznik generalny TSUE ocenił, że instytucja nie zapewniła odpowiedniego dostępu do umów na szczepionki przeciwko Covid-19.
- Miliardowe kontrakty pod lupą. Spór dotyczy dokumentów z lat 2020–2021. Kontrakty opiewały na łączną kwotę 2,7 mld euro i dotyczyły ponad miliarda dawek preparatów.
- Zdaniem rzecznika przejrzystość negocjacji to cel wyższego interesu publicznego. Anonimizacja dokumentów uniemożliwia realną kontrolę bezstronności urzędników.
Chwalą się walką z nietolerancją. Sam doświadczyłem ich kłamstw
Opinie rzeczników stanowią propozycje rozstrzygnięć dla sędziów TSUE, ale nie są wiążące.
Rantos w opinii odniósł się do sporu o dostęp do umów zawartych przez Komisję Europejską z koncernami farmaceutycznymi w ramach mechanizmu wspólnych zakupów szczepionek przeciwko Covid-19 w latach 2020-2021. Umowy te opiewały łącznie na sumę 2,7 mld euro i dotyczyły ponad miliarda dawek szczepionek.
KE utajniła część umów
Kiedy w 2021 r. posłowie do Parlamentu Europejskiego oraz osoby prywatne wystąpili o dostęp do tych umów i niektórych związanych z nimi dokumentów, KE udzieliła im jedynie częściowego dostępu.
Utajniła w szczególności nazwiska członków zespołu negocjacyjnego i niektóre postanowienia umowne dotyczące odszkodowań dla przedsiębiorstw. W ocenie KE pełne ujawnienie tych informacji naruszyłoby prywatność i integralność osób, których dotyczyły, a także interesy handlowe przedsiębiorstw.
Nieusatysfakcjonowani europosłowie zaskarżyli decyzję KE o utajnieniu informacji do Sądu UE, niższej instancji TSUE. W 2024 r. sąd ten orzekł, że KE nie zapewniła wystarczająco szerokiego publicznego dostępu do umów zakupu szczepionek przeciwko Covid-19. KE odwołała się do TSUE.
[
Samolot Zełenskiego wrócił do Krakowa. Wcześniejsza zmiana trasy wywołała pytania](/news/samolot-zelenskiego-wrocil-do-krakowa-napiecia-polityczne-i-decyzje-kapituly-orla-bialego)
[
Litwa wyśle żołnierzy do cieśniny Ormuz. W tle obecność USA w Europie](/news/litwa-wysle-wojsko-do-ciesniny-ormuz-celem-ochrona-handlu-i-relacje-z-usa)
[
Nowe stowarzyszenie w PiS. Sasin: To pięść Kaczyńskiego](/news/po-pierwsze-polska-to-piesc-kaczynskiego-nowe-stowarzyszenie-w-pis)
Opinia rzecznika TSUE
Rzecznik generalny zaproponował, by sędziowie w Luksemburgu oddalili odwołanie KE i utrzymali wyrok sądu niższej instancji.
W ocenie Rantosa Sąd UE słusznie orzekł, że przejrzystość procesu negocjowania umów dotyczących szczepionek przeciwko Covid-19 stanowi określony cel w interesie publicznym.
Uznał, że samo ujawnienie zanonimizowanych wersji oświadczeń o braku konfliktu interesów nie pozwala na konkretne i rzeczywiste sprawdzenie bezstronności członków zespołu negocjacyjnego.
Rzecznik generalny nie zgodził się też z argumentem KE, że ujawnienie informacji o odszkodowaniach mogłoby naruszyć interesy handlowe firm.