W 2026 r. ruszy masowa budowa schronów. "Braki o niewyobrażalnej skali"

Budowa nowoczesnych schronów i adaptacja podziemnych parkingów – MSWiA zapowiada zmiany w Programie Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej. W 2026 r. ministerstwo przeznaczy na program 2,4 mld zł. Minister Kierwiński mówi o "wieloletnich zaległościach". Z jego opinią zgadza się Aleksander Fiedorek, prezes Stowarzyszenia Instytut Budownictwa Ochronnego.

MSWiA zapowiada masową budowę schronów. (fot. tinta / Shutterstock)

• – Nadrabiamy tu wieloletnie zaległości – powiedział minister Kierwiński.
• "30 lat okres systemowego ograniczania zasobów i zdolności w zakresie obrony cywilnej" – skomentował dla Zero.pl prezes Stowarzyszenia Instytut Budownictwa Ochronnego.
• Budżet przeznaczony na lata 2025–2026 zasili budowę nowych schronów oraz modernizację istniejących obiektów.
• MSWiA kończy prace nad nowelizacją ustawy, która wprowadzi 5-letni system planowania oraz przyspieszy procedury zakupowe.

Podczas poniedziałkowego spotkania ze strażakami we Wrocławiu minister spraw wewnętrznych i administracji Marcin Kierwiński mówił m.in. o Programie Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej. 

– Budowa nowych schronów i adaptacja istniejących budowli będą priorytetem programu – powiedział.

"Nadrabiamy wieloletnie zaległości". Minister o programie

Rada Ministrów zatwierdziła program w maju 2025 r. Na dwa lata przeznaczono ok. 5 mld zł. Program zakładał m.in. dostosowanie obiektów zbiorowej ochrony do współczesnych zagrożeń, adaptację budynków oraz tworzenie nowych budowli.

Państwowa Straż Pożarna w zeszłym roku przeprowadziła inwentaryzację prawie 4,5 tys. budowli ochronnych. Na podstawie zebranych danych powstała aplikacja "Gdzie się ukryć".

– W tym roku chcemy uruchomić właściwy proces budowy schronów oraz adaptacji miejsc schronienia, tak aby spełniały one standardy niezbędne do przyjęcia obywateli w sytuacji zagrożenia – przekazał minister.

Podziękował PSP za przeprowadzenie ubiegłorocznej inwentaryzacji obiektów. Marcin Kierwiński przekazał, że są już gotowe rozporządzenia dotyczące budowy schronów.

– Nadrabiamy tu wieloletnie zaległości – dodał.

Ekspert ocenia działalność ministerstwa

Ze słowami ministra zgodził się Aleksander Fiedorek ze Stowarzyszenia Instytut Budownictwa Ochronnego (SIBO), który ocenił program dla Zero.pl

– Konsekwentna realizacja Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej pozwoli nadrobić liczący ponad trzydziestoletni okres systemowego ograniczania zasobów i zdolności w zakresie obrony cywilnej – zaczął Fiedorek.

– Cieszy fakt, iż MSWIA dostrzegło konieczność zmian w przepisach, spowodowanych m.in. długością procesu inwestycyjnego związanego z budową nowych obiektów zbiorowej ochrony. Planowane uproszczenie przepisów związanych z zamawianiem towarów i usług z sektora obrony cywilnej również cieszy – dodał.

Prezes stowarzyszenia zwrócił uwagę, że obecnie przekazywane środki na obronę cywilną są "gigantyczne". Jako przykład podał 380 mln dla Dolnego Śląska.

– To dobra prognoza na przyszłość – tylko znaczne i wydawane systematycznie kwoty pozwolą odbudować braki, których skala z perspektywy zwykłego obywatela jest niewyobrażalna. Oczywiście, zarówno Ustawa o ochronie ludności i obronie cywilnej, jak i jej akty wykonawcze wymagają poprawek, natomiast podjęte przez rząd działania (ustawodawcze oraz finansowe) są zdecydowanie pozytywne, w aspekcie budownictwa ochronnego wręcz rewolucyjne – podsumował Aleksander Fiedorek w rozmowie z Zero.pl.

Wiceprezes SIBO Franciszek Wołoch dodał, że zmiany w przepisach "są niezbędne i pożądane, zarówno przez inwestorów prywatnych, jednostki samorządu terytorialnego oraz projektantów i wykonawców".

– Budownictwa ochronnego niejako uczymy się jako państwo od początku, na wszystkich poziomach. Proces odbudowy zasobów obiektów zbiorowej ochrony będzie z pewnością długotrwały, dlatego cieszy zapowiadana zmiana sposobu wydatkowania środków oraz dokonywany przez MSWiA przegląd przepisów, które ze swojej natury nie są idealne i od początku było wiadomo, że będą wymagały zmiany – dodał dla Zero.pl.

– Wdrożenie założeń ustawy będzie wymagającym i ambitnym zadaniem na kolejne lata, a efekty prowadzonych inwestycji będą zauważalne w skali całego kraju dopiero za kilka lat – podsumował Wołoch.

Marcin Kierwiński zapowiada zmiany

Zgodnie z założeniami programu, sieć schronów i miejsc schronienia będzie wykorzystywać również architekturę cywilną. Obiekty wykorzystywane będą również w przypadku np. katastrof naturalnych.

– Nie każde miejsce schronienia będzie klasycznym schronem. Tworzymy całą sieć obiektów dostępnych w razie katastrof naturalnych lub długotrwałego zagrożenia. W proces ten zaangażowani będą także prywatni właściciele obiektów – wyjaśnił szef resortu.

Minister dodał, że nowe budynki użyteczności oraz mieszkalne wielorodzinne będą mogły służyć jako miejsca tymczasowego schronienia. Możliwość taką dają wprowadzone regulacje.

Marcin Kierwiński zapowiedział zmiany w ustawie – ministerstwo kończy prace nad projektem.

– Projekt ten konsumuje doświadczenia zebrane w pierwszym roku wdrażania przepisów. Chcemy szybko przejść na system planowania pięcioletniego oraz uprościć procedury zakupowe – podsumował.